Antioksidan Nedir? Hangi Besinlerde Bulunur?

Antioksidanlar, oksidatif strese yol açan kararsız moleküller olan serbest radikalleri nötralize eden bileşiklerdir. Serbest radikaller; hücresel yaşlanma, DNA hasarı ve kronik hastalıklarla ilişkilendirilmektedir. Vücudun kendi antioksidan savunma sistemi (SOD, katalaz, glutatyon peroksidaz) beslenme yoluyla desteklenebilir.

Antioksidan Türleri ve Kaynakları

Flavonoidler

Flavonoidler, bitkisel besinlerin en geniş polifenol grubudur. Antosiyaninler (yaban mersini, kırmızı lahana, mor üzüm), quercetin (elma, soğan, brokolide), kateşinler (yeşil çay, kakao), resveratrol (üzüm, kırmızı şarap, fıstık) bu gruptandır.

Karotenoidler

Beta-karoten (havuç, balkabağı, tatlı patates), likopen (domates, karpuz, kırmızı greyfurt), lutein ve zeaksantin (ıspanak, lahana, yumurta sarısı), astaksantin (somon, karides) karotenoidler arasındadır.

C ve E Vitamini

C vitamini suda çözünür ve plazma ile hücre içi sıvılarda etki gösterir; E vitamini yağda çözünür ve hücre zarlarını korur. İkisi birlikte sinerjik antioksidan etki sağlar.

Kükürt İçeren Antioksidanlar

Glutatyon (vücudun ana intrasellüler antioksidanı), N-asetilsistein (NAC), alfa-lipoik asit bu grupta yer alır. Brokoli, sarımsak ve soğan kükürt içerikli antioksidanlar bakımından zengindir.

ORAC Değeri Yüksek Besinler (Oksijen Radikal Emme Kapasitesi)

• Kakao/koyu çikolata
• Yaban mersini
• Böğürtlen ve ahududu
• Kuru fasulye
• Artichoke (enginar)
• Pikan cevizi ve ceviz
• Zerdeçal ve tarçın

Antioksidanlara Dair Önemli Notlar

Araştırmalar, antioksidanların gıda formunda tüketilmesinin takviye formuna kıyasla çok daha iyi sonuçlar verdiğini göstermektedir. Bazı yüksek doz antioksidan takviyeleri (örn. beta-karoten sigara içenlerde), beklenmedik olumsuz etkilerle ilişkilendirilmiştir. Bu nedenle antioksidan kaynağı olarak öncelikle renkli ve çeşitli bitkisel besinler tercih edilmelidir.